Ποια είναι η ηλικία που το παιδί αποκτά φίλους;
Από τους πρώτους μήνες της ζωής του μας εντυπωσιάζει η χαρά που δείχνει όταν βλέπει άλλα παιδιά.
- Οι πρώτες σχέσεις όμως εμφανίζονται περίπου στην ηλικία των 2 ετών, τότε που μαθαίνει να αυτενεργεί και αρχίζει να επικοινωνεί και με το λόγο. Βέβαια, προτιμά να παίζει μόνο του, ακόμα κι αν βρίσκεται σε χώρο με άλλα παιδιά.
- Από τα 3 χρόνια, το παιχνίδι αρχίζει να γίνεται παράλληλο. Κάποιες φορές παίζει για λίγο με άλλα παιδιά, άλλοτε του αρέσει να τα παρακολουθεί ή να παίρνει τα παιχνίδια των άλλων και σπανιότερα να δίνει τα δικά του.
- Από τα 4 χρόνια, το παιχνίδι αρχίζει να γίνεται συντροφικό. Κάθε παιδί με το οποίο παίζει το θεωρεί φίλο. Αυτή την περίοδο είναι συνηθισμένες οι διαφωνίες και η αναμέτρηση δυνάμεων, όπως, π.χ., ποιος τρέχει πιο γρήγορα, ποιος παίζει καλύτερα, ποιος είναι πιο δυνατός.
- Από τα 8-9 χρόνια, αποκτά νόημα πλέον «ο καλύτερος φίλος» ή «η καλύτερη φίλη», με τους οποίους έχει συνήθως κοινά ενδιαφέροντα. Το παιδί μαθαίνει να υπολογίζει τα συναισθήματα των φίλων του και συχνά προσπαθεί να κάνει συμβιβασμούς.
- Στην εφηβεία η φιλία αποκτά εξέχουσα σημασία. Μερικές φορές οι φίλοι είναι πάνω απ’ όλα και οι κανόνες της παρέας γίνονται επιτακτικοί, σχεδόν απαράβατοι. Περίπου το 75% των παιδιών προσχολικής ηλικίας και το 80% των παιδιών εφηβικής ηλικίας αναφέρουν 1 ή 2 καλύτερους φίλους και αρκετούς καλούς φίλους.
Πώς προσεγγίζει τα άλλα παιδιά
Κάθε παιδί, ανάλογα με το χαρακτήρα και την προσωπικότητά του, προσεγγίζει διαφορετικά τους συνομηλίκους του. Υπάρχουν παιδιά που πλησιάζουν άμεσα ένα άλλο παιδί και του ζητούν να γίνουν φίλοι. Άλλα προτιμούν να επικοινωνούν μέσα από την ανταλλαγή ενός παιχνιδιού.
Τέλος, υπάρχουν και εκείνα που στέκονται και περιμένουν κάποιο άλλο παιδί να αντιληφθεί την παρουσία τους και να τα πλησιάσει. Είναι διαθέσιμα να μιλήσουν, να παίξουν και να κάνουν φίλους, όμως τα ίδια δεν παίρνουν την ανάλογη πρωτοβουλία. Από τον τρόπο που το παιδί χειρίζεται τις φιλίες του διακρίνουμε την προσωπικότητά του, την ικανότητά του να δημιουργεί σχέσεις και την ωριμότητά του. Στις σχέσεις του με τα άλλα παιδιά προβάλλονται η εικόνα που έχει για τον εαυτό του, τα βιώματά του, όπως ο φόβος της απόρριψης, η κτητικότητα, η επιθετικότητα, η δειλία, η τάση ηγεμονίας. Το παιδί που νιώθει συναισθηματική ασφάλεια στην οικογένεια είναι σε θέση να αντιμετωπίζει κάθε δυσκολία στις φιλίες του. αυτό είναι το σημείο στο οποίο οι γονείς θα πρέπει να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους.
Τι μπορείτε να κάνετε…
- Να ενθαρρύνετε από νωρίς το παιδί να δημιουργεί φίλους και να καλλιεργείτε τις προϋποθέσεις γι’ αυτό.
- Να επιδιώκετε να συναντά τους φίλους του σε τακτά χρονικά διαστήματα.
- Να σέβεστε το χαρακτήρα του παιδιού σας και τις ιδιαιτερότητές του, να μην το συγκρίνετε με άλλα παιδιά που ίσως είναι πιο κοινωνικά, ούτε να το πιέζετε να πλησιάζει τα παιδιά, αν το ίδιο δεν αισθάνεται ότι είναι έτοιμο.
- Αν αντιμετωπίζει δυσκολίες με τις φιλίες του, να προσπαθείτε να καταλάβετε τι μπορεί να ευθύνεται γι’ αυτό.
- Θα βοηθούσε να προσκαλούσατε αρχικά στο σπίτι σας κάποιο παιδάκι, γιατί είναι πιο εύκολο να ξεκινήσει να κάνει φίλους μέσα στο ίδιο του το σπίτι, όπου νιώθει πιο ασφαλές. Αργότερα μπορεί να ανταλλάσσει επισκέψεις με τους φίλους του.
- Να ακούτε προσεκτικά τα παράπονα του παιδιού για το φίλο του. Δεν χρειάζεται να μεγαλοποιείτε καταστάσεις, όμως η στήριξή σας θα είναι πολύτιμη είτε επιλυθεί η διαφωνία είτε όχι.
- Να παρεμβαίνετε μόνον όταν είναι πραγματικά ανάγκη και να αποφεύγετε να εκφέρετε κρίσεις για το ποιος έχει δίκιο ή άδικο το παιδί είναι σε θέση να λύσει μόνο τις διαφορές του.
- Ακόμα και αν έχει αδέλφια, να παροτρύνετε το παιδί να αναπτύξει προσωπικές φιλίες με άλλα παιδιά. Είναι βέβαιο ότι ο αδελφός είναι ένας σύντροφος στο παιχνίδι, να θυμάστε όμως ότι τα αδέλφια είναι υποχρεωμένα να μοιράζονται το καθετί, κυρίως την προσοχή και την αγάπη των γονιών. Αυτό συχνά λειτουργεί ως εμπόδιο στη δημιουργία μιας αληθινά ελεύθερης σχέσης.
- Τέλος, μην ξεχνάτε ότι αποτελείτε πρότυπο στο παιδί σας. Αν εσείς έχετε φίλους και δείχνετε χαρούμενοι όταν τους συναντάτε είναι βέβαιο ότι δίνετε θετικό παράδειγμα και στο παιδί σας.
Καππάτου Αλεξάνδρα
Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος
Συγγραφέας
www.akappatou.gr
