Παιχνίδια εξωτερικού χώρου για τα παιδιά: οφέλη και ανησυχίες

Οι εποχές έχουν αλλάξει και οι κίνδυνοι του να αφήνουμε τα παιδιά να παίζουν σε εξωτερικούς χώρους έχουν αυξηθεί. Οι γονείς είναι πλέον πολύ διστακτικοί όσο αφορά να αφήσουν τα παιδιά τους να παίξουν έξω, καθώς φοβούνται επικείμενους κινδύνους όπως τα διερχόμενα αυτοκίνητα, τους διάφορους επιτήδειους, τις αλλεργίες και τους υπόλοιπους πιθανούς τραυματισμούς.

Γιατί να αφήνουμε τα παιδιά να παίζουν έξω;

Όσοι και αν είναι οι κίνδυνοι και οι φόβοι, το παιχνίδι εξωτερικού χώρου δεν παύει να προσφέρει πολλά οφέλη στα παιδιά μας. Καθώς κατά τις ηλικίες 3 με 12 τα παιδιά αναπτύσσονται γρηγορότερα από κάθε άλλη περίοδο στη ζωή τους, η συνολική τους υγεία, η αυτοπεποίθηση τους, η σωματική τους ικανότητα, η δυνατότητα επίλυσης προβλημάτων και η συγκέντρωσή τους ωφελούνται σημαντικά από τις ευκαιρίες για παιχνίδια εξωτερικού χώρου. Επιπλέον, οι εξωτερικοί χώροι δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να εκτονωθούν, να ανασάνουν, να αναζωογονηθούν και να μάθουν πως λειτουργεί το περιβάλλον γύρω τους.

Τα πιο σημαντικά οφέλη είναι τα εξής:

Στην υγεία: Στα παιχνίδια εξωτερικού χώρου τα παιδιά λαμβάνουν βιταμίνη D, η οποία τα προστατεύει από την κατάθλιψη, την εποχιακή συναισθηματική διαταραχή, το διαβήτη, την καρδιοπάθεια και την υπέρταση καθώς επίσης από τις μαθησιακές δυσκολίες, τις διαταραχές συμπεριφοράς, την παχυσαρκία και την οστεοπόρωση. Επίσης η έκθεση στο εξωτερικό περιβάλλον βοηθάει τα παιδιά να αποκτήσουν αντισώματα για ασθένειες και αλλεργίες.

Στην αυτοπεποίθηση: Στα παιχνίδια εξωτερικού χώρου τα παιδιά μαθαίνουν να πειραματίζονται και να τολμούν χωρίς να σκέφτονται τις συνέπειες της αποτυχίας καθώς ο τραυματισμός και ο εμπαιγμός συμβαίνουν συχνά σε όλα τα παιδιά. Κατά συνέπεια τα παιδιά αποκτούν αυτοπεποίθηση και δε φοβούνται να τολμούν.

Στη σωματική ικανότητα και το συντονισμό: Τα παιδιά τρέχουν, ισορροπούν και διαχειρίζονται το σώμα και τη δύναμή τους. Μαθαίνουν να αποφεύγουν τα χτυπήματα και να ανταπεξέρχονται στα παιχνίδια και στα εμπόδια που συναντούν. Επίσης η εκτόνωση συνδέεται άμεσα με τη μείωση του άγχους.

Στην κοινωνικότητα και τις κοινωνικές δεξιότητες: Τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να γνωριστούν με άλλα παιδιά και να παίξουν και επιπλέον, καθώς το κάθε ομαδικό παιχνίδι περιλαμβάνει κανόνες μαθαίνουν να ακολουθούν κανόνες. Επίσης, μαθαίνουν να περιμένουν τη σειρά τους, να ακούν τους άλλους, να συνεννοούνται και να συμβιβάζονται.

Στη φαντασία και δημιουργικότητα: Η φαντασία των παιδιών είναι αστείρευτη, ειδικότερα όταν βρίσκονται στη φύση και στον κόσμο έξω από το σπίτι και το σχολείο. Το ελεύθερο παιχνίδι στη φύση βοηθάει τα παιδιά να αναπτύξουν τη φαντασία τους καθώς μια απλή πέτρα μπορεί να μεταμορφωθεί σε ένα άγριο ζώο. Επιπλέον, οι έρευνες υποστηρίζουν ότι η υγιής φαντασία ενισχύει τη δημιουργικότητα και τη δυνατότητα επίλυσης προβλημάτων.

Στη μάθηση: Τα παιδιά μαθαίνουν πως λειτουργεί το περιβάλλον γύρω τους και πως να λειτουργούν και αυτά μέσα στο δεδομένο περιβάλλον. Επίσης μαθαίνουν να μετρούν, να εκφράζονται, να στοχεύουν σε προβλήματα και να βρίσκουν λύσεις.

Για παράδειγμα το κρυφτό βοηθάει τα παιδιά να μαθαίνουν να μετρούν, να υπολογίζουν τον όγκο του σώματος τους και την ορατότητα για να κρυφτούν και να γυμναστούν με το να τρέξουν. Τα αγαλματάκια ακούνητα μαθαίνουν στα παιδιά να ελέγχουν το σώμα τους, την κίνηση τους και την αυτοσυγκέντρωση τους. Η τυφλόμυγα μαθαίνει στα παιδιά να αναπτύσσουν τις αισθήσεις τους όπως ακοή και όσφρηση.

Πως να κάνουμε τα παιχνίδια εξωτερικού χώρου πιο ασφαλή

Για να αποφύγουμε τους κινδύνους και να κατευνάσουμε τους φόβους μας όσον αφορά τα παιχνίδια εξωτερικού χώρου δεν είναι ανάγκη να στερήσουμε από τα παιδιά αυτή την τόσο σημαντική πηγή υγείας και μάθησης. Υπάρχουν τρόποι να κάνουμε το παιχνίδι πιο ασφαλές:

  • Να φροντίσουμε τα πάρκα και οι παιδικές χαρές να έχουν φράχτες, να μην έχουν επικίνδυνες πέτρες ή ρίζες που εξέχουν και να είναι καθαρά.
  • Να θεσπίζουμε κανόνες και να εξηγούμε στα παιδιά τους λόγους που έχουμε αυτούς τους κανόνες, από τι τα προφυλάσσουν και τα πιθανά αποτελέσματα της καταπάτησης των κανόνων στη σωματική τους υγεία.
  • Να φροντίσουμε τα παιχνίδια να είναι ασφαλή και να ελέγχονται. Τα παιχνίδια αυτά μπορεί να είναι μπάλες, κούνιες, τσουλήθρες, μονόζυγα, τραμπάλες, άμμος και ότι άλλο ζητούν.
  • Να φροντίσουμε τα ρούχα και τα παπούτσια τους να τους παρέχουν ασφάλεια, για παράδειγμα μια πολύ μεγάλη μπλούζα μπορεί να πιαστεί κάπου ή τα σανδάλια να μην προστατεύουν αρκετά τα πόδια τους ή το παντελόνι τους να κρέμεται και να τα κάνει να πέφτουν.
  • Να υπάρχει επίβλεψη. Η επίβλεψη μπορεί να γίνεται από κάποιον ενήλικα που δεν συμμετέχει στα παιχνίδια για να μπορεί να έχει την καλύτερη δυνατή αντίληψη για το συμβαίνει.
  • Να είμαστε προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουμε κινδύνους. Να έχουμε μάθει να παρέχουμε πρώτες βοήθειες και να έχουμε μαζί μας τα απαραίτητα φαρμακευτικά υλικά (για τσιμπήματα, για το άσθμα, για τις αλλεργίες, για χτυπήματα). Επίσης, είναι συνετό να φροντίσουμε να έχουμε εύκολη πρόσβαση στο τηλέφωνο για να καλέσουμε τις πρώτες βοήθειες.
  • Αν γνωρίζουμε ότι τα παιδιά μας έχουν αλλεργίες να φροντίσουμε να τους παρέχουμε την απαραίτητη φαρμακευτική ενίσχυση για τη γύρη, τα τσιμπήματα, τη σκόνη τα άνθη ή ότι άλλο προκαλεί την αλλεργία.

Τα παιχνίδια εξωτερικού χώρου περικλείουν κινδύνους, όμως παρέχουν στα παιδιά και πολλά οφέλη όπως τη δυνατότητα να είναι πιο υγιή και να μάθουν. Μπορούμε να μετριάσουμε τους κινδύνους και να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για πιθανά ενδεχόμενα με σκοπό να μη στερήσουμε από τα παιδιά μας αυτή τη τόσο σημαντική, για την εξέλιξη τους, εμπειρία.

Αμαλία Λουίζου, ΜΑ
Ψυχοθεραπεύτρια-Οκογενειακή Σύμβουλος