Είναι το παιδί μου αγχώδες ή υπερκινητικό;

Κάποια παιδιά έχουν άγχος. Κάποια έχουν ΔΕΠ-Υ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -Υπερκινητικότητας). Κάποια υποφέρουν και από τα δύο. Ωστόσο, υπάρχουν παιδιά με άγχος, που δείχνουν σαν να έχουν ΔΕΠ-Υ. Πώς μπορεί αυτό να συμβεί;

Πολλά από τα συμπτώματα που οδηγούν στη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ, είναι συμπεριφορές που έχουν και τα αγχώδη παιδιά:

• Όταν τα αγχώδη παιδιά είναι νευρικά, μπορεί να είναι και ανήσυχα.
• Όταν τα αγχώδη παιδιά εξαντλούνται από τις ανησυχίες και τις στεναχώριες τους, δεν μπορούν να συγκεντρωθούν.
• Όταν τα παιδιά κατακλύζονται από άγχος μπορεί να δείχνουν αποδιοργανωμένα.
• Όταν τα αγχώδη παιδιά είναι νευρικά, μπορεί να στριφογυρίζουν, κινούνται ασταμάτητα και να κάνουν νευρικές κινήσεις.

Αναρωτηθείτε τα εξής, αν ανησυχείτε για τη διάγνωση του παιδιού σας:

• Το παιδί σας εκδηλώνει υπερκινητικότητα πριν ή μετά από κάτι που το ανησύχησε; Πριν ή μετά το σχολείο; Πριν μια δραστηριότητα; Πριν τον ύπνο;
• Βίωσε μήπως πρόσφατα το παιδί σας κάποιο τραυματικό γεγονός ή μήπως υποβάλλεται σε σχολικό εκφοβισμό;
• Έχουν συμβεί ή πρόκειται να συμβούν αλλαγές στην οικογένειά σας (διαζύγιο, συγκρούσεις, ασθένειες, απώλεια, μετακόμιση;)
• Όταν το παιδί σας δε συγκεντρώνεται, σκέφτεται π.χ. το ηλεκτρονικό του παιχνίδι ή μήπως ανησυχεί για κάτι;
• Όταν το παιδί σας δε μπορεί να οργανωθεί, είναι γιατί του λείπει γενικά η ικανότητα για οργάνωση ή είναι γιατί νιώθει να κατακλύζεται από στενοχώρια γι’ αυτά που πρέπει να κάνει;
• Το παιδί σας κάνει νευρικές κινήσεις όταν βαριέται ή όταν είναι αγχωμένο/στενοχωρημένο;

Κάποιες φορές τα παιδιά δείχνουν υπερκινητικά ή ευερέθιστα, όταν στην πραγματικότητα είναι πολύ αγχωμένα. Αυτό συμβαίνει συχνά στα αγόρια, αλλά μπορεί να συμβεί και στα κορίτσια, τα οποία όταν υποφέρουν από άγχος συνήθως δείχνουν αποδιοργανωμένα και αφηρημένα.

Για τα παιδιά που έχουν βιώσει κάποιο τραύμα, η Διαταραχή Μετατραυματικού Άγχους μπορεί να μιμηθεί τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ. Τα ψυχικά τραυματισμένα παιδιά βρίσκονται σε υπερ-εγρήγορση, είναι αφηρημένα, έχουν flashback και εφιάλτες. Αν ένα παιδί έχει ιστορικό κακοποίησης και έχει διαγνωστεί με ΔΕΠ-Υ, είναι πολύ σημαντικό η διάγνωση αυτή να εξεταστεί ξανά με προσοχή.

Από την άλλη, ας μην ξεχνάμε ότι συχνά τα υπερκινητικά παιδιά δυσκολεύονται τόσο στην καθημερινότητά και στις σχέσεις τους, ώστε γίνονται αγχώδη. Δυστυχώς, είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς αν πρόκειται για υπερκινητικότητα ή άγχος ή και τα δύο και χρειάζεται χρόνος και η βοήθεια ενός ειδικού για να φανεί τι πραγματικά συμβαίνει.

Σπυριδούλα Κώτση
Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων
Για την «ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΣΗΜΕΡΑ»