Ανταμοιβές και τιμωρίες
Στα παιδιά αρέσει η ιδέα μιας άμεσης, σχετικής αντίδρασης σε μια παραβίαση των κανόνων. Οι ψυχολόγοι και οι σύμβουλοι σπουδών διαφωνούν όσον αφορά την ορθότητα της επιβολής τιμωρίας ή της παροχής ανταμοιβής, αλλά η σωστότερη άποψη είναι αυτή ενός ψυχολόγου που λέει, «τα παιδιά ζουν στιγμή προς στιγμή».
Μια τιμωρία όπως π.χ. η απαγόρευση εξόδου επί δέκα εβδομάδες, μέχρι τον επόμενο έλεγχο, είναι τόσο βαριά που καταλήγει άχρηστη. Το ίδιο ισχύει και για μια εξαιρετικά μεγάλη ανταμοιβή, όπως ένα σκύλο ή ένα ποδήλατο, στο τέλος του τριμήνου.
Μερικοί σύμβουλοι σπουδών δεν πιστεύουν στις ανταμοιβές και τις τιμωρίες για τη μελέτη. Η μελέτη πρέπει να είναι προγραμματισμένη, υποστηρίζουν. Άλλωστε, οι ανταμοιβές και οι τιμωρίες κάνουν τα παιδιά να λησμονούν το γεγονός ότι το να κάνουν σωστά τα μαθήματά τους είναι σημαντικό και πολύτιμο από μόνο του.
Οι γονείς των εφήβων δεν πρέπει να χρησιμοποιούν ανταμοιβές και τιμωρίες για τη συμπεριφορά των παιδιών τους. Συνήθως καταλήγουν να μαλώνουν για το καινούργιο στερεοφωνικό αντί να μαλώνουν για τα μαθήματα! Και μετά την αγορά του στερεοφωνικού, ποια θα είναι η επόμενη αμοιβή του παιδιού; Ένα σπορ αυτοκίνητο;
Όμως, οι δάσκαλοι και οι σύμβουλοι σπουδών των νεαρών παιδιών συχνά συνιστούν κατάλληλες τιμωρίες για παραλείψεις στη μελέτη-π.χ., όχι ποδόσφαιρο αυτό το απόγευμα, όχι τηλεόραση αυτή την εβδομάδα.
Οι ψυχολόγοι από την άλλη πλευρά, προτιμούν ανταμοιβές αντί για τιμωρίες, γιατί, οι ανταμοιβές ενισχύουν τη θετική συμπεριφορά. Ενώ συμφωνούν ότι κανένα παιδί οποιασδήποτε ηλικίας δεν πρέπει ποτέ να δωροδοκείται με χρήματα ή ακριβά δώρα, πιστεύουν ότι δεν είναι καθόλου κακό να δείχνει ο γονιός την εκτίμησή του σ’ ένα ευσυνείδητο παιδί.
Η καλύτερη ανταμοιβή ειδικά σε πολυάσχολες οικογένειες, είναι η διάθεση ιδιαίτερου χρόνου από το γονιό, όπως για ένα παιχνίδι μπάλας, για τον κινηματογράφο ή για ένα γεύμα.
Αλλά, η καλύτερη ανταμοιβή, είναι ότι το παιδί στο οποίο δίνεται υπευθυνότητα για τη μελέτη και μαθαίνει να τη χειρίζεται με επιτυχία, καταλήγει να έχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον εαυτό του και να αισθάνεται καλύτερα την προσωπικότητά του.
Τα Ναι και τα Όχι της μελέτης
- Να εντάσσεται τη μελέτη ως μέρος του συνηθισμένου προγράμματος των παιδιών. Θεωρήστε από την αρχή ότι θα την κάνουν ακριβώς όπως πλένουν τα δόντια τους.
- Μην αρχίσετε αρνητικά, υπολογίζοντας ότι δεν θα την κάνουν παρά μόνο αν τους γκρινιάξετε.
- Ναι με τα μικρά παιδιά, να ορίζετε συγκεκριμένη ώρα και τόπο για τη μελέτη. Δώστε τους λεξικό, ημερολόγιο, οτιδήποτε μπορεί να βοηθήσει.
- Μην αφήνετε τα πάντα στο παιδί, όταν πρόκειται για μικρά παιδιά.
- Ναι, με τα μικρά παιδιά, να ελέγχετε τα μαθήματα το βράδυ, Δείχνετε ενδιαφέρον και επαινείτε τα όταν το αξίζουν. Προσφέρετέ τους βοήθεια αν τη χρειάζονται.
- Μην υιοθετείτε τη στάση, «Σε ελέγχω».
- Ναι να βρίσκετε τι συμβαίνει όταν προκύπτουν προβλήματα.
- Μην κάνετε το λάθος να τιμωρείτε πρώτα και μετά να κάνετε ερωτήσεις.
- Ναι, ειδικά με τους εφήβους, να καταβάλλετε κάθε δυνατή προσπάθεια για να κάνετε τους νέους να συμμετέχουν στη λύση των δικών τους προβλημάτων με τα μαθήματα.
- Μην επιτρέψετε ποτέ να κλιμακωθούν τα προβλήματα με τα μαθήματα σε μια μάχη θελήσεων μ’ έναν έφηβο.
Καππάτου Αλεξάνδρα
Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος
Συγγραφέας
www.akappatou.gr
